Lịch công tác

An toàn thông tin

giaymoi1 06

giaymoi1 10

giaymoi1 14

giaymoi1 16

Thư viện ảnh

ngoitnguong1

“Lỗ bộ” trong các đình làng và đền thờ ở đảo Phú Quý

Khi vào các đình làng, đền miếu ở đảo Phú Quý, trước chính điện thờ thần chúng ta thường bắt gặp hai giá gỗ để các loại binh khí (gọi chung là Lỗ bộ, Bộ lỗ) rất uy nghiêm, long trọng. Tuy nhiên, về mục đích và ý nghĩa của các loại binh khí này như thế nào thì ít người biết

Nguồn gốc của lỗ bộ

Lỗ bộ là tên đọc trại của từ gốc Lỗ bạ, nghĩa là những đồ nghi trượng đi theo khi vua xa giá, hoặc đồ nghi vệ như binh khí, huy chương dùng khi quan đi ra (1).

Ở Việt Nam, quy chế về xe kiệu và nghi vệ của vua chúa bắt đầu được đặt ra từ năm 1122 vào thời vua Lý Nhân Tông nhưng còn sơ sài. Mãi đến năm 1437, trên cơ sở tham khảo lễ nghi hai triều Đường, Tống (Trung Quốc) và xem xét lời tấu trình của quan đại thần Lương Đăng nên vua Lê Thánh Tông mới đặt ra quy chế Lỗ bộ một cách đầy đủ; sau nhà vua cho thành lập cơ quan chế tạo đồ nghi trượng của triều đình, gọi là Lỗ bộ ty (2).

Từ một loại nghi trượng của vua chúa, lỗ bộ được “đi vào” các ngôi tín ngưỡng dân gian, trở thành khí tự hầu hai bên điện thần.

Các khí tự trong đình làng, đền thờ ở Phú Quý

Trải qua các thời kỳ lịch sử, các vùng miền địa lý mà số lượng cũng như chủng loại các khí tự có khác nhau. Và, các cơ sở tín ngưỡng trên đảo Phú Quý cũng không ngoại lệ.

Qua khảo xét đình làng, đền thờ ở Phú Quý chúng tôi nhận thấy mỗi ngôi tín ngưỡng đó thường có 16 chiếc binh khí, chia thành 8 bộ, mỗi bộ 2 chiếc, gồm: đại đao, tấm biển, tay văn (tay cầm bút), tay võ (nắm đấm), chùy, xà mâu, búa và 2 kiếm; tất cả đều bằng gỗ với kích cỡ gần bằng binh khí thật, sơn son, có vẽ rồng và hoa văn đẹp mắt nhưng không hề giảm tính uy nghiêm (ảnh).lo bo trong dinh lang 14.6.17Thường ngày, các binh khí này được cắm theo chiều thẳng đứng trên giá gỗ sơn son; hai giá này “đứng hầu” hai bên tả hữu trước chính điện. Đến khi có lễ rước thì cử người trong làng, mỗi người cầm một vật đi trước kiệu Thần để mở đường (ảnh).lo bo trong dinh lang1 14.6.17Những đồ thờ trên đây tượng trưng cho tài văn võ song toàn của các vị thần mà dân làng thờ phụng, làm tôn vẻ uy nghi của thần. Hai tấm biển ghi chữ Hán, một ghi Tĩnh túc (có nghĩa là yên lặng, cung kính), một ghi chữ Hồi tị (nghĩa là tránh ra xa) ý chỉ những người có tang hay bị tật nguyền không được đến điện thờ thần hoặc tránh ra khi kiệu thần đi ngang qua.

Qua tìm hiểu chủng loại, cách trang trí và sắp đặt Lỗ bộ trong các ngôi tín ngưỡng ở đảo Phú Quý giúp chúng ta có dịp hiểu thêm về tư duy và cảm quan nghệ thuật của cư dân vùng biển đảo trong dòng chảy văn hóa cổ truyền Việt Nam.

-----

Chú thích:

(1),(2) Phan Huy Chú, Lịch triều hiến chương loại chí, tập 3 - Quan chức chí Lễ nghi chí, NXB Trẻ, 2014 trang 307 - 308

Thành Danh


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Quảng cáo

 

logo minh sua 1 4 2014

logo 111

logoanphu1

loi phat copy

logo truong huy

MATTRUOCHOANGLONG

long vi 2013 1

tc 

hongngoi

Thồng kê truy cập

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterHôm nay1969
mod_vvisit_counterHôm qua1153
mod_vvisit_counterTất cả1744461

Bản quyền thuộc UNBD Huyện Phú Quý.
Trụ Sở: Thôn Quý Thạnh – xã Ngũ Phụng – huyện Phú Quý – tỉnh Bình Thuận
Điện thoại :062.769501. Fax: 062.769217
Phát triển bởi Trung tâm Công Nghệ Thông Tin và Truyền Thông Quảng Nam (QTI)